Kurban olmak-insan olmak

  • 6 Cevap
  • 6084 Görüntüleme

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

*

Çevrimdışı TaLiA

  • *
  • 3017
Kurban olmak-insan olmak
« : 20 Ekim 2012, 01:22:15 ÖS 13 »
Kurban olmak-insan olmak


Derdin sendendir, fakat görmüyorsun

Dermanın sendedir, fakat bilmiyorsun

Koskoca alem içine yerleştirilmiş

Sen kendini hâlâ küçük bir şey sanıyorsun

 

Bu mısraları, Hz. Ali'nin şiirleri arasından seçip çevirdim. Kur'an'ın inşa ettiği bir akıl, insanı nasıl okur, herkes görsün diye. İşte bu mısralarda onu görüyoruz.
 
 
 
"İnsan" kelimesinin Arapça'daki karşılıklarından biri de "gözbebeği": İnsanu'l-'ayn. Çok sevdiğiniz birini "gözünüz gibi sakınırsınız" değil mi? Yine çok sevdiğinizi ifade etmek için "gözbebeğim" dersiniz. Ariflerin hemen hepsi insanı tanımlarken onun kâinâtın gözbebeği olduğunu ifade ederler. Şair bu ifadeyi şöyle kalıba dökmüş:


Hoşça bak zatına kim zübde-i âlemsin sen
 
Merdüm-i dîde-i ekvan olan âdemsin sen



(Kendine iyi bak, sen âlemin özüsün / Bütün bir varlık evreninin gözbebeğisin)
 
 
 
Cesede göre ruh ne ise, evrene göre de insan odur. İnsan olmasaydı tabiat ruhsuz bir cesetten başka neydi ki. Yeryüzünün halifesi olmasının anlamı da budur. Allah irade ve akıl emanetini ona vermiş, eşyayı ona baş eğdirmiştir. Buna "teshir" denilir.
 
 
 
Bütün bunlar insana dağlardan ağır bir sorumluluk yükler: Yeryüzünde yaratılış amacına uygun bir hayatı inşa sorumluluğu. Bu sorumluluğu yerine getirebildiği oranda, müebbet yolcu menziline yaklaşmış olacaktır.
 
Yolcu…
 
 
 
İnsanı en iyi bu kelime tanımlar. Sadece "yolcu" mu? Belki yol, belki menzil…
 
 
 
Yolcu yolunda gerek. Yolcuya yol almak gerek. Yola revan olanlar, gurbeti ve sılayı bilenlerdir. İşte "kurban" burada gündeme gelir.
 
 
 
Kur'an'daki karşılıklarından biri hedy. "Armağan" anlamındaki hediye ve "doğru yolu bulmak" anlamındaki hidayet ile aynı kökten.
 
Kurban, "yakınlaşmak" anlamına gelir. Kendinin uzağında yaşamayı marifet zanneden insana "yaklaş" anlamına gelen bir işaret fişeğidir. Kur'an kelimesi de aynı kalıptandır. Bu kalıbı diğerlerinden ayıran bir özellik vardır: Taşıdığı anlamla ağzına kadar dolu olmak, o anlamı hem biçim, hem muhteva, hem de kapasite olarak en geniş şekilde temsil etmek.
 
 
 
Kurban; yani yakınlaşmanın en derini, en kapsamlısı, üstelik her çeşidiyle…
 
 
 
İbadetler Allah'a yollanmış mektuplardır. Ruhu kaybolmuş ibadetler, içinde mektup bulunmayan zarflara benzerler. Nicedir kurban da öyle oldu. Kur'an'ın "Onun ne etleri ne kanları Allah'a varır; Allah'a ulaşan ancak takvanızdır" dediği halde.
 
 
 
Kurban, insanın yabancılaşmasının önüne geçmek için teşri kılınmış bir ibadet. Başta Allah'a, kendisine, tabiata, canlıya, cansıza, her şeye karşı yabancılaşmanın…
 
 
 
Son vahiyle başlamadı, ilk insandan beri en çok bilinen ibadet biçimi kurban. Hatta hak ya da batıl, tektanrılı ya da putperest kurbanı tanımayan hiçbir inanç sistemi yok. Kur'an'ın "Allah'tan başkası adına kesme" yasağı da işte bunun için.
 
 
 
Bu Kur'anî titizlik insana Allah'ın verdiği canın önemini hatırlatıyor adeta. Yani, can sahibi hayvan bile olsa keyfi telef edemezsiniz, onun üzerinden kendinizi tatmin edemezsiniz. Bir can ancak Allah adına alınabilir.
 
 
 
Bir şeyi "Allah adına yapmak", insana Allah karşındaki konumunu hatırlatır. O'nsuz yapamayacağını, O'na karşı kendi kendine yeterlilik iddiasında bulunamayacağını, O'na muhtaç olduğunu, O'na borçlu olduğunu hatırlatır.
 
 
 
Sadece bu kadar mı? Değil elbet. Bir şeyi Allah adına yapmak aynı zamanda insanın diğer varlıklar içerisindeki ayrıcalıklı yerini, yani "kâinâtın gözbebeği" oluşunu, "yeryüzünün halifesi" oluşunu hatırlatır. Değil mi ki, bir şeyi "biri adına" yapmak, onun namına "yetki kullanmak"tır. Eylemin meşruiyeti ancak böyle sağlanır. Sorumluluk bilinci içerisinde bu yetkiyi kullanıp Allah adına kurban kesen biri, en yüce meşruiyetin peşinde demektir.
 
 
 
Aynı zamanda bu, hem nimetin sahibine bir şükür, hem de onu artırması için fiili bir duadır. Tıpkı adayan Hz. İbrahim'in ve adanan Hz. İsmail'in duası gibi.
 
 
 
Bakın etrafınıza: Herkes varlığını bir şeye adamıştır. Varlığını Allah'tan başkasına adayanlar kendilerini harcamışlar, Kur'an'ın ifadesiyle "kendilerini israf etmişlerdir". Yani, ucuza gitmişlerdir. Dahası, varlığa ilişkin ilahi sıralamaya müdahale etmişlerdir. Oysa ki insan fiyatı değil değeri olan bir varlıktır ve insanın değerini sadece O'nu yaratan hakkıyla takdir edebilir.
 
 

Mustafa İslamoğlu
 

*

Çevrimdışı Biz

  • **
  • 138
Ynt: Kurban olmak-insan olmak
« Yanıtla #1 : 24 Mayıs 2017, 03:56:13 ÖS 15 »
               Diğerlerini fazla okuyamadım ama bu yazıyı çok beğendim....Kelimelerin orijinal anlamlarını açıklayan yazılardan çok etkileniyorum..Çünkü bozulmamış asıl anlamlar üzerinden tekrar düşünüldüğünde bütün gerçekler apaçık bir şekilde ortaya çıkıyor..Ve gerçekten çok etkileyici hatta büyüleyici...Büyüleyici demeyimde, ne desem şaşırtıcı desem bu da olmadı..Süper..buda olmadı harikulade..Hiçbiri olmuyor..Max nerdesin kardeş..

*

Çevrimdışı maxpayna

  • *
  • 5150
    • depo
Ynt: Kurban olmak-insan olmak
« Yanıtla #2 : 27 Mayıs 2017, 09:45:22 ÖS 21 »

            ..Max nerdesin kardeş..


Facebook gibi etiketleme özelliği yok o yüzden haberim olmuyor bana seslendiğinden. :)

Mustafa İslamoğlu iyi bir kelime cambazı, iyi edebiyatçıdır.
Çok da iyi fikir ve ilim adamıdır.

Ben bu gibi konularda inancımı yitiriyorum.
Aklıma geldi, örnek vereyim.
Umreye gitmeye niyet edince okuma araştırma yapmıştım.
Mustafa İslamoğlu'nun hacc isimli kitabı ikna ve izah edici olmaktan ziyade sadece edebiyat yapmakla yetinmiş.
Yani neyi niye nasıl inanıp uygulayacağımıza dair net veri yok.


Ali Şeriati'nin hacc isimli kitabı bir nebze daha iyiydi ama...

Konu neydi, kurban.
Kurban ibadetini neden niçin nasıl yapıldığına dair ikna edici bir izah yok. Sadece İslamoğlu'nun yaptığı gibi edebiyat ile doğru gösterme çabası var.
Takva yok, arınma yok, yaklaşma yakınlaşma yok...

Amaan neyse,  mazur gör bu aralar kafam duman.
Kabz hallerindeyim :)



*

Çevrimdışı Biz

  • **
  • 138
Ynt: Kurban olmak-insan olmak
« Yanıtla #3 : 29 Mayıs 2017, 06:24:13 ÖS 18 »

            Haklısın galiba..Ama beni etkileyen şey, kelimeler ve anlamları...Kurbanın, insanın ve kuranın anlamları...Kabz halinide öğrendim bu arada...Benim hayatımın hemen hemen tamamı böyle geçti diyebilirim birader...

*

Çevrimdışı maxpayna

  • *
  • 5150
    • depo
Ynt: Kurban olmak-insan olmak
« Yanıtla #4 : 30 Mayıs 2017, 10:07:45 ÖS 22 »

o noktada da sen haklısın abi,
ben de kelimelerin kök anlamlarını öğrenmeyi seviyorum.

kabz halini ben de bu forumda öğrenmiştim :D

sebepsiz yere gelen can sıkıntısı, bunalım...vb haller haller.

geçer inşallah geçer  ???

*

Çevrimdışı Biz

  • **
  • 138
Ynt: Kurban olmak-insan olmak
« Yanıtla #5 : 31 Mayıs 2017, 06:46:33 ÖS 18 »

           Tabiki her şey Allahtan...kabz halide..Ama sebebsiz değildir diye düşünüyorum..Bu konuda birkaç tahminde bulunmak istiyorum...Duygulanım çok ilginç...Araba kullanıyorsunuz...Uzun bir süre 60 km ile gidin...Sonra hızınızı 90 a çıkarın...90 km hız insana hızlı gelir..Sonra 120 ile gidin bir süre...Sonra 90 a düşün..Bu seferde 90 km. insana yavaş gelir...Duygulanımda böyle birşey...Daha önce bizler için iyi olan duygu hali, daha iyisini yaşadıktan sonra, kötü gelebilir...Yakınlaşmak..yakınlaştıkça insan kendini daha iyi hissediyor...Ama hayat uzaklaştırıyor...Hem yakın olmak, hemde hayatı yaşamak ikisi birden çok ama çok zor...Çünkü hayatın kendisi, çarkları, sistemleri çok uzak...Mecbursunuz hayatın içine giriyorsunuz...Ama uzaklaşıyor ve kabz halinede giriyorsunuz..

*

Çevrimdışı maxpayna

  • *
  • 5150
    • depo
Ynt: Kurban olmak-insan olmak
« Yanıtla #6 : 31 Mayıs 2017, 06:52:39 ÖS 18 »


Güzel örneklemeydi abi  ;D   :)